امیر اکبری – رویداد امروز: در اقتصاد امروز، لجستیک تنها با شاخص «حمل‌ونقل» سنجیده نمی‌شود؛ مدیریت جریان انرژی، زمان و اعتماد هم از شاخص‌های مهم آن است. شبکه‌هایی که روزی کالا جابه‌جا می‌کردند، امروز داده، فرصت و عدالت را توزیع می‌کنند. در ایران، تجربه «دیجی‌اکسپرس» نشان داده است که تحول واقعی اقتصاد دیجیتال از دل همین مسیرهای هوشمند عبور می‌کند.
از سوخت تا داده؛ بازتعریف منبع انرژی ملی
در ظاهر، یک شبکه لجستیکی مجموعه‌ای از خودرو، مراکز و سفارش‌ها است؛ اما در ژرفا، سازوکاری برای مدیریت انرژی ملی است. هر مسیر بهینه‌شده، هر تحویل زمان‌بندی‌شده و هر تصمیم هوشمند در واقع صرفه‌جویی در سوخت، زمان و هزینه است.
این صرفه‌جویی، اگرچه در مقیاس خرد اتفاق می‌افتد، در مقیاس کلان به معنای تبدیل انرژی فسیلی به بهره‌وری دیجیتال است، مدلی که اگر در سیاست‌گذاری ملی دیده شود، می‌تواند آینده اقتصاد انرژی کشور را متحول کند.
سیاست هوشمند، پاداش هوشمند
امروز باید سیاست انرژی از «یارانه مصرف» به «مشوق صرفه‌جویی» تغییر جهت دهد. شرکت‌هایی مانند دیجی‌اکسپرس نشان داده‌اند که با تکیه بر هوش مصنوعی و تحلیل داده می‌توانند نقش یک وزارتخانه نامرئی صرفه‌جویی را ایفا کنند.
پیشنهاد روشن این است: دولت، به‌ویژه وزارت نفت و وزارت ارتباطات، سازوکاری برای محاسبه و بازتوزیع صرفه‌جویی انرژی توسط شرکت‌های فناور تدوین کند؛ به‌گونه‌ای که بخشی از ارزش ریالی سوخت صرفه‌جویی‌شده به توسعه فناوری، زیرساخت و هوش مصنوعی بازگردد.
صندوق نوآوری انرژی-لجستیک؛ جایی که بهره‌وری پاداش می‌گیرد
ایده تشکیل «صندوق نوآوری انرژی–لجستیک» می‌تواند نقطه آغاز این مسیر باشد؛ صندوقی که با حمایت از پروژه‌های هوشمندسازی، هم به حفاظت از محیط‌زیست کمک می‌کند، هم به رشد بهره‌وری و عدالت جغرافیایی در کشور سرعت می‌بخشد. در این الگو، هر تصمیم فناورانه معادل یک واحد انرژی ذخیره‌شده است و این یعنی عدالت بر پایه داده بازتعریف شود، نه بر مبنای منابع طبیعی.
در این زمینه بخوانید: دیجی‌اکسپرس؛ زیرساخت پویای اقتصاد دیجیتال ایران
چرخ‌های آینده بر محور داده می‌چرخند
اقتصاد آینده ایران نه بر پایه استخراج منابع، بلکه بر پایه استخراج معنا از داده‌ها بنا خواهد شد. لجستیک هوشمند، با محوریت شرکت‌هایی چون دیجی‌اکسپرس، یکی از ابزارهای کلیدی این گذار است؛ ابزاری که می‌تواند سرعت، دقت و عدالت را به هم پیوند دهد. چرخ‌های لجستیک هوشمند، شاید بی‌صدا بچرخند، اما صدای آینده اقتصاد ایران از دل آنها شنیده می‌شود.
