رویداد امروز: اصفهان سالها است با تناقضی تاریخی روبهرواست؛ شهری که در معماری، فرهنگ، صنعت و گردشگری در تراز شهرهای جهانی میایستد اما در زیرساختهای حملونقل هوایی، کمتر از ظرفیت واقعی خود ظاهر شده است.
شهری که به تعبیر امیر کشانی «مرزش با سایر کشورها زمینی نیست، مرزش در آسمان است» و همین واقعیت ساده، اهمیت یک ایرلاین بومی را از یک مطالبه عمومی به یک ضرورت توسعهای تبدیل میکند. سالها اصفهان بر روی زمین، یک مقصد جهانی بود؛ اما در آسمان، به اندازه جایگاه فرهنگی و اقتصادیاش دیده نمیشد.
تولد «جیاسکای» این وضعیت را تغییر میدهد. ایرلاینی که قرار است نقش تازهای برای اصفهان تعریف کند: شهر متصل، شهر آیندهگرا. در این گفتوگو امیر کشانی، رئیس اتاق بازرگانی اصفهان از دلایل شکلگیری این مطالبه، پشتصحنه تحقق آن، و آیندهای میگوید که با پروازهای منظم از اصفهان آغاز میشود.
اصفهان؛ شهری که مرزهایش در آسمان میسازد
برای بسیاری از استانها، داشتن یک ایرلاین بومی یک اتفاق نمادین است. اما برای اصفهان، مسئله متفاوت است. کشانی با صراحت میگوید: اصفهان با هیچ کشوری مرز مشترک ندارد؛ پس مرزها را باید در آسمان بسازد. او توضیح میدهد که اصفهان برای ایجاد روابط تجاری و گردشگری، ناگزیر به توسعه حملونقل هوایی است. این شهر نمیتواند تنها با اتکای به شبکه جادهای یا زمینی در میدان رقابت جهانی حاضر باشد.
کشانی با اشاره به ظرفیتهای فراوان اصفهان ادامه میدهد: اصفهان میتواند با بسیاری از شهرهای مهم دنیا ارتباط مستقیم داشته باشد: از شهرهای عراق و عمان تا امارات، چین، پاکستان و مقاصد متعدد منطقهای. این مسیرها با جاده یا قطار قابل تعریف نیست؛ ایرلاین بومی است که چنین پیوندی میسازد.
در نگاه او، توسعه توریسم بدون پرواز مستقیم غیرممکن است. به گفته او: وقتی از توسعه گردشگری در اصفهان حرف میزنیم، بدون پرواز این حرف بیشتر شبیه شوخی است. بهبیان دیگر، اگر قرار است اصفهان نقشش را در اقتصاد گردشگری، تجارت و سرمایهگذاری بازی کند، باید بهصورت واقعی و عملی در آسمان حضور داشته باشد.
نقش اتاق بازرگانی؛ از مطالبه تا تسهیلگری
اما تولد یک ایرلاین بومی به سادگی ممکن نشد. پروژهای با این ابعاد نیازمند اجماع، همراهی نهادی و پیگیری مستمر بود. اتاق بازرگانی اصفهان، از همان ابتدا این موضوع را در اولویت قرار داد. کشانی توضیح میدهد: از اولین روز حضور در اتاق، موضوع پرواز برای ما مسئله مهمی بود. بالاترین تعداد مصوبه هیئت نمایندگان مربوط به همین موضوع بود.
اما اتاق ایرلایندار نیست؛ فلسفه ما تسهیلگری است، نه عملیات پروازی. او میگوید حتی پیشنهاد خرید مشترک هواپیما میان اتاق و فعالان گردشگری مطرح شده بود، اما بهسرعت مشخص شد که ایرلاینداری نیازمند مدیریت حرفهای، سرمایه و تخصص عملیاتی و فنی پیچیده و و بهترین راه، جذب بخش خصوصی توانمند است.
در همین مسیر بود که مذاکرات با مجموعه «جیاسکای» به نتیجه رسید. کشانی میگوید :با جیاسکای از ابتدا ارتباط خوبی شکل گرفت. اتاق از همان روز اول قول داد هر همکاری لازم را انجام دهد. خوشبختانه مدیریت استان هم بسیار همراه بود.
او بهطور خاص از دکتر فاطمی، دستیار ویژه استاندار یاد میکند: ایشان بهمعنای واقعی کلمه پیگیر بودند؛ هماهنگیها، مجوزها، جلسات، همه را منسجم پیش بردند. نقش مهمی داشتند. در نهایت، مجموعهای از همکاریها میان اتاق بازرگانی، استانداری، فولاد مبارکه و فعالان حوزه گردشگری موجب شد که اصفهان یک قدم بزرگ در مسیر ایجاد زیرساخت هوایی بردارد.
پروازهایی که زنجیره ارزش اصفهان را کامل میکنند
اصفهان یکی از بزرگترین قطبهای صنعتی و صادراتی ایران است. از فولاد و ذوب فلزات گرفته تا آیتی، صنایعدستی، سنگ، کاشی، قطعات صنعتی و محصولات با ارزش افزوده بالا. اما برای اتصال این ظرفیتها به جهان، پرواز لازم است.
کشانی تأکید میکند: خیلیها برای سفرهای کاری به اصفهان میآیند یا از اصفهان میروند و با نبود پروازهای کافی اذیت میشوند. یک شهر صنعتی بدون حملونقل هوایی قوی نمیتواند در زنجیره ارزش ملی نقشآفرین باشد. او میگوید مسیر زمینی اصفهان-تهران دیگر پاسخگوی نیازها نیست و پرخطر، طولانی، پرترافیک و پرهزینه است.
پروازهای منظم جیاسکای جلسات کاری را ممکنتر میکند، حضور در نمایشگاهها و مذاکرات را تسهیل و صادرات محصولات با ارزش بالا را سرعت میدهد، همچنین زنجیره ارزش صنایع را تکمیل میکند. اصفهان یکی از مجهزترین ترمینالهای کارگو کشور را دارد؛ ترمینالی که سالها به دلیل عدم پروازهای پایدار، با ظرفیت پایین کار کرده است.
کشانی یادآوری میکند: هواپیماهایی که از اصفهان پرواز میکنند میتوانند بار صادراتی با ارزش بالا حمل کنند؛ از مصنوعات طلا گرفته تا قطعات صنعتی و محصولات آیتی. این یک فرصت بزرگ برای اقتصاد استان است. به این ترتیب، قدرت جیاسکای افزون بر جابهجایی مسافر؛ در جابهجایی ارزش افزوده است.
اصفهان؛ از رقابت با تهران تا رقابت تاریخی با استانبول
در بخش دیگری از گفتوگو، کشانی به نکتهای اشاره میکند که شاید در نگاه اول بلندپروازانه بهنظر برسد، اما از نظر جغرافیایی و اقتصادی منطقی است: ۴۰۰ یا ۵۰۰ سال پیش، اصفهان و استانبول دو شهر مهم منطقه بودند و همیشه با هم رقابت داشتند. آن طرف تفکر توسعه حاکم شد و استانبول جلو رفت. ما هم میتوانیم اصفهان را دوباره به جایگاه شایستهاش برگردانیم.
این مقایسه از سر رقابت نیست؛ صحبت از ظرفیت ذاتی است. اصفهان در مرکز مسیر شرق–غرب جهان قرار دارد.
میتواند مانند استانبول یا دوحه، نقطه توقف و انتقال مسافر باشد. اما این مسیر بدون توسعه فرودگاه، افزایش ناوگان، نایتاستاپ شدن هواپیماها و پروازهای منظم منطقهای ممکن نیست. جیاسکای نخستین قدم این مسیر است.
اصفهان و نقشه پرواز آینده
در پایان گفتوگو، کشانی جملهای میگوید که عصاره دیدگاه فعالان اقتصادی استان است: اصفهان امروز تشنه پرواز است؛ این نیاز روزمره مردم است، نه کالای لوکس. تولد جیاسکای یک «امیدنامه» برای آینده اصفهان است.
ایرلاین بومی یعنی:
- شکلگیری مرزهای هوایی تازه
- توسعه گردشگری داخلی و خارجی
- تکمیل زنجیره ارزش صنایع
- افزایش سفرهای کاری و سرمایهگذاری
- و بازگشت اعتماد به آینده استان
اصفهان سالها در زمین شهر جهانی بود؛ اما اکنون، با جیاسکای، در آسمان نیز جهانی دیده خواهد شد. به گفته کشانی: اگر تپش قلب ایران را بیشتر کنیم، کل کشور توسعه پیدا میکند. و امروز، پرواز بهترین راه برای این کار است.
