رویداد امروز: نشست رسانهای ستاد توسعه اقتصاد دانشبنیان آب، انرژی و محیطزیست با هدف تشریح عملکرد یک سال گذشته و ترسیم مسیر پیشرو، در محل معاونت علمی ریاستجمهوری برگزار شد.
محمدمهدی نوربخش، سرپرست دبیر این ستاد، در سخنانی به فعالیت گسترده ۱۵۵۰ شرکت دانشبنیان در این سه حوزه حیاتی کشور اشاره کرد و گفت تمرکز اصلی این نهاد، توسعه بازار، ترویج فناوری، اتصال شرکتهای دانشبنیان به بخشهای اجرایی و در نهایت، حل چالشهای مزمن حوزههای آب، انرژی و محیطزیست است.
نفوذ شرکتهای دانشبنیان در قلب سه بحران ملی
نوربخش تأکید کرد که فعالیتهای ستاد توسعه اقتصاد دانشبنیان بهصورت جدی در سه حوزه اصلی آب، انرژی و محیطزیست متمرکز است. به گفته او، بیش از ۱۵۵۰ شرکت دانشبنیان به طور مستقیم در این زمینهها فعالیت میکنند و حتی شرکتهایی در حوزههایی چون هوش مصنوعی نیز وارد این میدان شدهاند و محصولات خود را با نیازهای این سه حوزه تطبیق دادهاند.
این مقام مسئول اعلام کرد که هدف کلیدی ستاد، توسعه بازار برای این شرکتها، ترویج استفاده از خدمات آنها در نهادهای اجرایی و اتصال این دو بخش به یکدیگر برای رفع مشکلات مزمن کشور است.
حل مسائل دستگاههای اجرایی با ابزار نوآوری
سرپرست ستاد، اقدامات این نهاد را در دو دستهی اصلی خلاصه کرد؛ نخست، شناسایی چالشهای فناورانه و ارائه راهحل به دستگاههای اجرایی دولت و بخش خصوصی و دوم، معرفی ظرفیتهای جدید برای ترویج نوآوری و محصولات شرکتهای دانشبنیان.
وی با اشاره به نقش کلیدی این شرکتها در پاسخگویی به نیازهای واقعی دستگاهها، گفت: هدف ما نه فقط تولید فناوری، بلکه کاربردیسازی نوآوری برای حل مسائل واقعی کشور است.
همکاریهای راهبردی با صنایع مادر
در ادامه این نشست، نوربخش با اشاره به تعاملات موفق ستاد با صنایع بزرگ کشور گفت: طی سال گذشته، همکاریهایی با نهادهایی چون کشت و صنعت کارون، کشت و صنعت مغان و پالایشگاه آبادان انجام شده که نشاندهندهی جدی شدن نقش شرکتهای دانشبنیان در صنعت کشور است. او این همکاریها را قدمی بزرگ در اتصال بخش خصوصی سنتی با اکوسیستم نوآوری کشور دانست.
نقشآفرینی ستاد در تدوین سیاستها و قوانین
نوربخش در بخش دیگری از سخنان خود به نقش فعال ستاد در عرصه قانونگذاری اشاره کرد. او گفت: با حمایت معاون علمی رئیسجمهور، مشاوران ستاد در کمیسیونهای دولت، سازمان محیطزیست، وزارت کشور، سازمان بهرهبرداری فناوریهای نوین آبهای جوی و سازمان برنامه و بودجه، حضور موثر داشتهاند.
نتیجه این حضور، تدوین، پیشنهاد و تصویب طرحهایی بوده که زمینهساز بهرهگیری بیشتر از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان در تصمیمگیریهای کلان کشور شده است.
صادرات، راهبردی فراتر از ارزآوری
سرپرست ستاد توسعه اقتصاد دانشبنیان، در بخش مهمی از نشست به صادرات اشاره کرد و گفت: ما در سالهای اخیر تمرکز جدی بر صادرات کالا و خدمات دانشبنیان داشتهایم، چرا که صادرات، نهتنها ارزآوری دارد، بلکه به جریانسازی فناوری در داخل کشور نیز کمک میکند.
او افزود: در همین راستا، «مرکز توسعه همکاریهای علمی و فناورانه» به «سازمان توسعه همکاریهای علمی و فناورانه بینالملل» ارتقا یافته و باشگاه صادراتی ویژهای برای طبقهبندی و حمایت هدفمند از شرکتها ایجاد شده است.
۲۱ راهکار فناورانه برای حل ناترازی آب و انرژی
در پاسخ به پرسشی درباره تعامل با وزارت نیرو، نوربخش خبر داد که ۲۱ راهکار مشخص برای بهینهسازی مصرف آب به این وزارتخانه ارائه شده است. او تأکید کرد: تمرکز این راهکارها بر کاهش مصرف و بهینهسازی است، نه تأمین منابع جدید، چرا که با اصلاح الگوی مصرف میتوان به نتایج ملموستری دست یافت.
به گفته او، وزارت نیرو همکاری مطلوبی با شرکتهای دانشبنیان داشته و در آییننامه حمایت از تولید دانشبنیان در صنعت آب و برق، حوزههایی چون استحصال آبهای نامتعارف، بازچرخانی، ذخیرهسازی، هوش مصنوعی و سایر فناوریهای اولویتدار مشخص شدهاند.
از هوشمندسازی تا تولید بار اول
نوربخش توضیح داد که در حوزههای مختلفی مانند تأمین آب شرب، نشتیابی، بازسازی شبکههای فاضلاب و هوشمندسازی شبکهها، راهکارهای فناورانه تدوین شده و شرکتهای مرتبط نیز به دستگاهها معرفی شدهاند. او نمونههایی از موفقیتهای عملی را ذکر کرد، از جمله رونمایی از توربین کلاس F و اجرای پروژههای هوشمندسازی در شهرهای مشهد و قشم که نشاندهنده بلوغ فناوریهای بومی است.
پیگیری علمی پروژه آب ژرف
وی همچنین از یک پروژه علمی در زمینه آب ژرف خبر داد که با همکاری دانشگاهها در حال اجراست. نوربخش گفت: معاونت علمی مسئولیت بررسی علمی این پروژه را برعهده دارد، اما تصمیمگیری درباره بهرهبرداری نهایی، به وزارت نیرو واگذار شده است.
عبور از وابستگی در فناوریهای شیرینسازی آب
نوربخش در ادامه، به یکی از چالشهای راهبردی کشور یعنی شیرینسازی و نمکزدایی از آب دریا پرداخت و گفت: اگرچه هنوز در این حوزه به اهداف کامل نرسیدهایم، اما پروژههایی در زمینه توسعه ممبرانها، پمپهای فشار بالا و روشهای نوین شیرینسازی در جریان است که میتواند وابستگی به واردات را کاهش دهد. او از این حوزه به عنوان یکی از گلوگاههای فناورانه یاد کرد که با تمرکز بیشتر میتوان آن را به نقطه قوت بدل ساخت.
مدیریت مصرف؛ کلید حل بحرانهای پیشرو
در جمعبندی سخنان خود، نوربخش تأکید کرد که تمرکز اصلی ستاد بر مدیریت مصرف در حوزههای آب و انرژی است. او گفت: بر خلاف باور عمومی، مدیریت مصرف مؤثرتر از مدیریت منابع است و اگر در این بخش سرمایهگذاری و اصلاح سیاستی صورت گیرد، میتوان بخش بزرگی از مشکلات فعلی را رفع کرد. به گفته او، مدیریت تقاضا میتواند بسیاری از فشارهای وارده بر زیرساختهای کشور را کاهش دهد و راه را برای توسعه پایدار هموار سازد.
