رویداد امروز: متاسفانه در حال تجربه روزهایی هستیم که ثبات در نرخ دلار بهشدت دستخوش نوسان است و همین امر تصمیمگیریهای اقتصادی را دچار سردرگمی و ایستایی کرده است، چرا ما در جایی که میتوانیم از این ابزار قدرت به درستی بهره ببریم، با عدم مدیریت درست تن به تخریبهای پیدرپی آن دادهایم؟
بهعنوان یک فعال اقتصادی که سالها است درگیر بازرگانی بینالملل هستم راهکار را خیلی ساده میبینم و در عجبم که چرا با تصمیمهای نادرست اصرار به تداوم وضع موجود داریم! راهکار چیست؟ شاید قابل باور نیست؛ ولی اتفاقا خود دلار راهکار برطرفشدن مشکلاتش است!
به غیر از سایر سیاستهای مالی و پولی که حتما موثر خواهد بود و من صاحبنظر در آن نیستم؛ ولی بر اساس تجربه، کنترل نوسانات لجامگسیخته دلار را در راهکاری بسیار ساده میدانم که نهتنها باعث تثبیت نرخ خواهد شد که به رشد تولید و بازسازی زیر ساختهای مبنایی صنعت نیز کمک خواهد کرد و آن چیزی نیست جز روش صحیح مواجه با ارز صادراتی.
ارز حاصل از صادرات که دسترنج تلاش بسیار زیاد یک صادرکننده پس از مذاکرات و ایجاد بازارهای صادراتی است میبایستی بهدرستی گرامی داشته شود تا با ایجاد انگیزه، موتور محرکه سایر بخشها گردد، در ادامه وضعیت فعلی و پیشنهاد اصلاحی را اشاره خواهم کرد.
در وضعیت فعلی به طور مثال قیمت روز ارز (منظور دلار است) ۱۳۵ هزار تومان و در حال معامله است، صادرکنندهای از محل صادرات خود میزان ارزی را در خارج از کشور دارد، دولت ایشان را مکلف میکند این ارز را در سیستم پیشنهادی دولت به مبلغ مصوب دولت که بسیار کمتر از نرخ بازار است ارائه تا نسبت به صدور مفاصاحسابهای لازم اقدام گردد و یا از همین محل واردات انجام دهد، صادرکننده قطعا ترجیح خواهد داد که ارز را به کالا یا مواد اولیه تبدیل و وارد کند تا سود بیشتری ببرد؛ اما پس از ورود با بسیاری از مشکلات گمرکی مواجه شده که شرایط را غیرقابلتحمل میبیند پس برای بار دوم اقدامی نخواهد کرد و ارز موجود در خارج از کشور متورمتر خواهد شد (دقت کنیم ارزی که در داخل بهشدت به آن نیاز است!)
و یا کالاهای غیرضرور کشور که گرفتاری کمتری در گمرک داشته باشند را وارد خواهد کرد، از طرف دیگر صنعت بسیار منتظر ورود مواد اولیه تجهیزات و ماشینآلات است که دریافت نخواهد کرد، پس تولید نیز آسیب خواهد دید و در نهایت دولت بابت جبران آسیبهای متعدد و یا جلوگیری از تنشهای اجتماعی احتمالی مجبور به پرداخت هزینههای بیشتری خواهد شد!
یک تیر و چند نشان
بهترین پیشنهاد این است دولت با یک فرمول بسیار ساده با یک تیر چند نشان را هدف گرفته و نهتنها از آسیبهای اجتماعی جلوگیری کند که همزمان تولید و صادرات و واردات را به شکل درست مدیریت و رونق ببخشد و این فرمول عبارت است از خرید ارز حاصل از صادرات طبق فرمول ساده: قیمت روز ارز در بازار + هزار تومان
یعنی چه؟ یعنی اینکه دولت بهجای صرف هزینههای بیشمار و بیاستفاده برای ترمیم مشکلات ایجاد شده فقط کافی است مبلغ ارز حاصل از صادرات صادرکننده را هزار تومان گرانتر از بازار خریداری کند، این امر بلافاصله باعث تشویق صادرکنندگان به برگشت ارز به داخل شده و نهتنها کمبود ارز کشور برطرف شده که بهمرور نرخ بازار را نیز تعدیل خواهد کرد، همچنین در کنار این فرمول دو بخشنامه دیگر نیز باید توسط دولت صادر شود یکی برای صادرات و دیگری برای واردات:
سیاستگذاری صادراتی
برای صادرات کالاهایی که نیاز اصلی کشور است سختگیری بیشتری صورت پذیرد و صادرات محصولات مولد مانند فرش، پسته، زعفران، پتروشیمی، فولاد و … که فروش محصول نهایی این چرخه باعث رونق اشتغال در چرخه تولید میشود را تسهیل نماید و یا ارز حاصل از صادرات سایر محصولات را با نرخ پائینتری خریداری نماید تا صادرکننده خودبهخود تشویق به صادرات محصولات مولد گردد، البته که در بخش صادرات همواره نگاه درست به بستهبندی باید از الزامات صادرات بوده و دولت دراینخصوص سختگیری لازم را اعمال نماید.
اولویتبندی واردات
در بخش واردات هم نگاه میباید تولیدمحور بوده و تسهیلات لازم برای تجهیزات ماشینآلات، صنایع بهروز و هر محصولی که بهنوعی باعث ایجاد اشتغال در چرخه تولید میشود ارائه گردد، به ترتیبی که برای واردات سایر محصولات غیرمولد هیچ انگیزهای برای واردکننده ایجاد نشده و دو انتخاب بیشتر نداشته باشد، یا برگشت ارز و فروش بالاتر از نرخ بازار یا واردات محصولات مولد.
در هر دو مورد نگاه دولت باید تشویقی و نه تنبیهی باشد تا اثرات مطلوب آن را ببیند، افراد از عقل معاش درستی برخوردارند و منافع خود را مورد بررسی قرار خواهند داد و آنجایی که بیشترین منافع را برایشان ایجاد میکند تشویق به انجام آن خواهند شد که این نقطه دقیقا همان هدفی است که دولت برای رونق آن میبایستی برنامهریزی کرده باشد و چیزی نیست به جز، «کمک به چرخه تولید».
راهکار در عین سادگی بسیار موثر است، امیدوارم روزی ثبات اقتصادی و عدم نوسانات اینچنین همراه با رونق تولید و بازرگانی کشور را شاهد باشیم.
