نگاهی به گزارش تازه دیلویت با عنوان «چشم‌انداز املاک تجاری در ۲۰۲۵»

ثنا روغنی-رویداد امروز: شرکت دیلویت (Deloitte) یکی از بزرگ‌ترین و معتبرترین شرکت‌های خدمات مالی و مشاوره‌ای در جهان است که در زمینه‌های مختلف مالی، مدیریتی، حسابرسی، مالیات و مشاوره کسب‌وکار خدمات ارائه می‌دهد.

این شرکت با استفاده از فناوری‌های نوین و روش‌های مدرن، به شرکت‌ها و سازمان‌ها در حل مسائل پیچیده و بهبود عملکردشان کمک می‌کند. دیلویت از پیشگامان ارائه خدمات در زمینه‌های مختلف مشاوره است و به عنوان یکی از بزرگ‌ترین شبکه‌های جهانی در صنعت مشاوره و حسابرسی شناخته می‌شود.

در حالی‌که جهان با چالش‌های اقتصادی، تغییرات اقلیمی و تحول دیجیتال مواجه است، گزارش تازه Deloitte با عنوان «چشم‌انداز املاک تجاری در ۲۰۲۵» نوید بازگشتی هوشمندانه، پربازده و پایدار را برای صنعت املاک تجاری می‌دهد.

این گزارش که بر پایه نظرسنجی از صدها رهبر بازار تهیه شده، تصویری روشن از فرصت‌ها، چالش‌ها و اولویت‌های سرمایه‌گذاران، توسعه‌دهندگان و مدیران این صنعت در سال پیش‌رو ارائه می‌کند. با نگاهی به داده‌ها، امیدواری در دل دشواری‌ها موج می‌زند.

امید به بهبود: بیش از ۶۸٪ فعالان بازار، سال ۲۰۲۵ را روشن‌تر می‌بینند

در مهم‌ترین یافته گزارش، ۶۸ درصد از مدیران و سرمایه‌گذاران حوزه املاک تجاری معتقدند که شرایط بنیادی بازار در سال ۲۰۲۵ بهبود خواهد یافت. این بهبود شامل افزایش دسترسی به سرمایه، کاهش هزینه تأمین مالی، بهبود نرخ اجاره، کاهش نرخ خالی‌مانی و رشد معاملات است.

به‌طور خاص، ۸۸ درصد انتظار دارند درآمدهایشان افزایش یابد و ۶۰ درصد از آنان برآورد می‌کنند این رشد بیش از ۵ درصد خواهد بود؛نقطه‌ای روشن برای آینده‌ای پرپتانسیل. سرمایه‌گذاران به دنبال دارایی‌های مقاوم و پررشد هستند. در این میان، مراکز داده، زیرساخت‌های دیجیتال، املاک لجستیکی، واحدهای تولیدی، و هتل‌ها به‌عنوان جذاب‌ترین کلاس‌های دارایی برای ۱۲ تا ۱۸ ماه آینده شناخته شده‌اند.

همچنین بخش‌های صنعتی، املاک اجاره‌ای چندخانواری و هتلداری، به‌ویژه در مناطق با تقاضای بالای سفر و گردشگری، همچنان محبوبیت خود را حفظ کرده‌اند. این علاقه‌مندی نشان می‌دهد که ترکیب فناوری، تغییر سبک زندگی و رشد اقتصاد دیجیتال جهت بازار را تغییر داده‌اند. پایداری دیگر فقط یک ارزش اخلاقی نیست؛ اکنون یک استراتژی اقتصادی است.

۷۶ درصد از پاسخ‌دهندگان قصد دارند بازسازی‌های انرژی‌محور را در بازه ۱۲ تا ۱۸ ماه آینده اجرا کنند. این بازسازی‌ها شامل عایق‌کاری، به‌روزرسانی سیستم تهویه، نورپردازی هوشمند و مصرف بهینه انرژی است که نه تنها تأثیر محیط‌زیستی دارند، بلکه ارزش اقتصادی ملک را نیز افزایش می‌دهند.

تحول دیجیتال: هوش مصنوعی، قلب تصمیم‌گیری نوین

فناوری دیگر یک ابزار جانبی نیست، بلکه بخش جدایی‌ناپذیر از استراتژی کسب‌وکار شده است. ۸۱ درصد شرکت‌ها اعلام کرده‌اند تمرکز اصلی سرمایه‌گذاری‌شان بر داده و فناوری است. کاربردهای هوش مصنوعی در این صنعت شامل تحلیل قیمت‌گذاری، ارزیابی معاملات، شناسایی فرصت‌های پنهان و خودکارسازی فرآیندها است.

اما یک نکته کلیدی وجود دارد: بسیاری از شرکت‌ها هنوز با ساختارهای داده‌ای پراکنده و ناسازگار روبه‌رو هستند که مانع استفاده کامل از فناوری‌های نوین مانند GenAI می‌شود. انسجام در داده‌ها، پیش‌نیاز بهره‌گیری از این فرصت دیجیتال است. روند صعودی نرخ بهره و افزایش هزینه سرمایه، یکی از نگرانی‌های اصلی فعالان بازار است. تمدید وام‌هایی با نرخ‌های پایین قدیمی، اکنون با هزینه‌هایی بالا مواجه شده و نیازمند بازنگری در ساختار مالی پروژه‌هاست.

در کنار آن، ریسک‌های سایبری به‌ویژه در ساختمان‌های هوشمند، در حال رشد است و نیاز به سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های امنیتی بیش از پیش احساس می‌شود. همچنین تغییرات بالقوه در سیاست‌های مالیاتی به‌ویژه در آمریکا—نظیر اصلاحات پیشنهادی در مالیات شرکت‌ها و ساختار REITها—می‌تواند بر تصمیمات سرمایه‌گذاری تأثیرگذار باشد.

دفتر کار، درگیر تغییر: رکود یا نوسازی؟

بخش اداری همچنان یکی از ضعیف‌ترین عملکردها را در بازار املاک تجاری دارد. نرخ بالای خالی‌مانی، عدم بازگشت کامل کارکنان به محل کار و فشار مالی ناشی از بهره بالا، چشم‌انداز این بخش را تیره کرده است.

با این حال، استثناهایی نیز وجود دارد: دفاتر مدرن، کم‌مصرف و با امکانات پیشرفته در شهرهایی مانند لس‌آنجلس، میامی و واشنگتن توجه شرکت‌ها را جلب کرده‌اند. تقاضا برای محیط‌های کاری با طراحی نوآورانه و بازده بالا در حال افزایش است و می‌تواند آغازگر موجی تازه در این بخش باشد.

چهار مسیر کلیدی را برای موفقیت در بازار املاک تجاری

بر اساس تحلیل داده‌ها، Deloitte چهار مسیر کلیدی را برای موفقیت در بازار املاک تجاری ۲۰۲۵ پیشنهاد می‌دهد:

• تنوع‌بخشی پرتفوی سرمایه‌گذاری: با تمرکز بر کلاس‌های دارایی مقاوم مانند مراکز داده، لجستیک، تولید و اقامت‌های چندخانواری.
• سرمایه‌گذاری روی فناوری و داده: انسجام در ساختار داده، استفاده هوشمند از هوش مصنوعی و ابزارهای تحلیلی برای تصمیم‌سازی دقیق‌تر.
• پایداری در طراحی و نوسازی: بازسازی‌های انرژی‌محور نه فقط زیست‌محیطی بلکه محرک ارزش اقتصادی ملک خواهند بود.
• مدیریت ریسک‌های کلان: از تحلیل تأثیر سیاست‌های مالیاتی تا سنجش مخاطرات ژئوپلیتیکی، برنامه‌ریزی برای مواجهه با نوسانات اقتصادی حیاتی است.

آیا می توان بازار املاک تجاری در ایران را با گزارش جهانی دیلویت تطبیق داد؟

با توجه به تغییرات اقتصادی و اجتماعی در ایران، بازار املاک تجاری در سال ۲۰۲۵ همچنان دستخوش تحولات قابل توجهی خواهد بود. در این گزارش به بررسی چشم‌انداز این بازار در آینده نزدیک و عوامل موثر بر آن پرداخته می‌شود. این تحلیل به منظور ارائه اطلاعات دقیق و واقع‌بینانه برای سرمایه‌گذاران و فعالان اقتصادی تهیه شده است.

بازار املاک تجاری ایران در سال‌های اخیر شاهد نوسانات زیادی بوده است. از یک سو، تقاضای بالای فضای تجاری در برخی از مناطق و شهرهای بزرگ کشور، و از سوی دیگر، مشکلات اقتصادی، تحریم‌ها و تغییرات نرخ ارز، تاثیرات متفاوتی بر روند بازار گذاشته است. پیش‌بینی می‌شود که این وضعیت در سال ۲۰۲۵ نیز ادامه یابد.

یکی از عواملی که بر بازار املاک تجاری تاثیر مستقیم خواهد داشت، ادامه روند دیجیتالی شدن و تغییرات در شیوه‌های کسب‌وکار است. امروزه، بسیاری از کسب‌وکارها به سمت فروش آنلاین و تجارت الکترونیک حرکت کرده‌اند که این روند می‌تواند تقاضا برای فضاهای تجاری سنتی را کاهش دهد.

از طرفی دیگر، با توجه به نیازهای جدید بازار، ممکن است فضاهای تجاری با کاربردهای خاص مانند فضاهای مشترک کاری (Coworking Spaces) یا فضاهای فروشگاهی آنلاین (E-commerce Warehouses) رشد چشمگیری داشته باشند. تحریم‌های اقتصادی و محدودیت‌های تجاری که از سال‌ها پیش به شکل فزاینده‌ای بر اقتصاد ایران تاثیر گذاشته است، ادامه‌دار بودن این شرایط را در سال ۲۰۲۵ نیز محتمل می‌سازد.

محدودیت‌ها و فشارهای اقتصادی، به ویژه در بخش واردات کالاهای اولیه برای ساخت‌وساز، هزینه‌های ساخت‌وساز را بالا برده است و این امر بر قیمت املاک تجاری تاثیر مستقیم گذاشته است. با این حال، در سال‌های اخیر برخی مناطق کشور به ویژه در کلانشهرها مانند تهران، اصفهان و مشهد، همچنان شاهد افزایش تقاضا برای خرید یا اجاره املاک تجاری بوده‌اند.

در این مناطق، سرمایه‌گذاران به دنبال فرصت‌های تجاری هستند که بتوانند از طریق آن‌ها به سوددهی دست یابند. با وجود تمام چالش‌ها و محدودیت‌های موجود، بازار املاک تجاری ایران در سال ۲۰۲۵ همچنان فرصت‌های جدیدی برای سرمایه‌گذاری خواهد داشت. به ویژه با توجه به رشد برخی از بخش‌ها مانند فضاهای تجاری آنلاین، انبارهای مدرن و فضاهای کاری مشترک، بازار املاک تجاری ایران می‌تواند شاهد تغییرات و تحولات جدیدی باشد.

در نهایت، همانطور که در بسیاری از بخش‌های اقتصادی، تغییرات سریع و سازگاری با روندهای جهانی مهم‌ترین عامل موفقیت خواهد بود، سرمایه‌گذاران و فعالان اقتصادی باید به دقت روندهای جدید را دنبال کنند و استراتژی‌های خود را بر اساس واقعیت‌های روز تنظیم کنند.