بحران برق؛ ناترازی ۱۸ هزار مگاواتی
مسئله انرژی در ایران امروز بیش از هر زمان دیگری به نقطه اوج رسیده است. رشد مصرف، فرسودگی نیروگاهها، اتلاف در شبکه توزیع و نبود سرمایهگذاری کافی در انرژیهای نو، ناترازی برق را به سطحی بیسابقه رسانده است؛ حدود ۱۸ هزار مگاوات کسری که تأمین آن با سوختهای فسیلی نه ممکن است و نه به صلاح محیط زیست.کارشناسان میگویند ایران با بیش از ۳۰۰ روز آفتابی در سال، یکی از مستعدترین کشورها برای تولید انرژی خورشیدی است، اما سهم این منبع پاک از سبد انرژی کشور تنها حدود ۲.۲ گیگاوات است؛ فاصلهای بزرگ تا جایگاه واقعی ایران در جهان. در چنین شرایطی ورود بخش خصوصی به میدان میتواند معادله را تغییر دهد.
شرق آفتابی، نیازمند انرژی پاک
استان خراسان رضوی و بهویژه مناطق شرقی آن، نهتنها از تابش خورشید فراوان بهرهمندند، بلکه با چالشهای مضاعف انرژی نیز روبهرو هستند. توسعه صنعتی و کشاورزی منطقه، نیاز به برق پایدار را دوچندان کرده است. شهرستان مهولات بهعنوان محل اجرای پروژه «ثمین مهولات»، نمونهای روشن از منطقهای است که زیرساختهای سنتی پاسخگوی نیاز آینده نیست و باید به سمت انرژیهای نو حرکت کند. انتخاب این منطقه برای احداث بزرگترین نیروگاه خورشیدی شرق کشور، همزمان پاسخی به بحران محلی و اقدامی ملی است.
گلرنگ از برند تولیدی تا زیرساخت ملی
گروه صنعتی گلرنگ تاکنون بیشتر با برندهای مصرفی و حضور در ۲۰ صنعت مختلف شناخته میشد؛ مجموعهای با ۹۰ سایت تولیدی و ۶۵ هزار نیروی انسانی. اما ورود به حوزه انرژیهای تجدیدپذیر نشان میدهد این گروه صنعتی رویکردی فراتر از فعالیتهای تجاری دارد و در پی ایفای نقشی کلیدی در توسعه پایدار کشور است. سرمایهگذاری ۶.۲ همتی در پروژه مهولات، پیام روشنی است: بخش خصوصی بزرگ ایران آماده است تا بار بخشی از توسعه زیرساختی کشور را به دوش بکشد؛ آنهم در حوزهای که نه تنها اقتصادی بلکه حیاتی است.
وزیر نیرو: سرمایهگذاری باید جذاب شود
عباس علیآبادی، وزیر نیرو که در آیین آغاز عملیات پروژه حضور داشت، با تبریک میلاد پیامبر اکرم(ص) و امام جعفر صادق(ع) گفت: «برای تحقق توسعه پایدار در کشور، فضای حرفهای برای سرمایهگذاری باید جذاب باشد. هدف وزارت نیرو نیز تسهیل شرایط لازم برای جذب سرمایه است.»او با اشاره به اهمیت بهرهوری افزود: «کشور ظرفیتهای ارزشمندی دارد و باید به سمت تولید GDP بیشتر با مصرف انرژی کمتر حرکت کنیم. مشارکت گروه صنعتی گلرنگ در مسیر توسعه ملی شایسته تقدیر است.»
ایران و فاصله بزرگ با جهان خورشیدی
مسعود سزاوار ذاکریان، نایبرئیس هیئتمدیره و قائممقام مدیرعامل گروه صنعتی گلرنگ نیز در این مراسم، آمارهایی کلیدی ارائه کرد: ظرفیت تولید برق جهان از مرز ۳۰ هزار تراواتساعت گذشته، در حالی که سهم ایران تنها ۳۹۰ تراواتساعت است. به گفته او، ایران با وجود ظرفیتهای طبیعی فراوان، در انرژی خورشیدی تنها ۲.۲ گیگاوات ظرفیت نصبشده دارد، در حالیکه به تناسب جمعیت و GDP باید حداقل ۸ تا ۲۰ گیگاوات ظرفیت داشته باشد.
او همچنین به ناترازی انرژی کشور اشاره کرد و گفت: «از ۳۹۰ تراواتساعت مصرف انرژی در کشور، میتوان تا ۲۰ درصد را ذخیره کرد. گروه صنعتی گلرنگ آمادگی دارد علاوه بر پروژه ۲۰۰ مگاواتی مهولات، بین ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ مگاوات صرفهجویی در بخش انرژی ایجاد کند.»
هدفگذاری هزار مگاواتی گلرنگ
پروژه مهولات نخستین گام عملی گلرنگ در مسیر دستیابی به هدفگذاری بزرگتر است: ایجاد یک هزار مگاوات ظرفیت خورشیدی. این هدف، نه تنها توسعه صنعتی گروه را تضمین میکند، بلکه میتواند الگوی تازهای برای ورود بخش خصوصی به حوزه انرژیهای پاک باشد. سزاوار ذاکریان با تأکید بر لزوم نگاه بلندمدت به موضوع انرژی گفت: «ناترازیهای کنونی بر اساس مصرف فعلی سنجیده میشود، در حالیکه سرمایهگذاریهای صنعتی در حال انجام است که در آینده نیازمند انرژی بیشتر خواهند بود. بنابراین باید علاوه بر تولید مازاد، بهرهوری و راندمان نیز افزایش یابد.»
سود دوگانه؛ محیط زیست و اشتغال
طبق برآوردها، نیروگاه خورشیدی ۲۰۰ مگاواتی مهولات سالانه ۴۳۸ هزار مگاواتساعت برق تولید خواهد کرد. این میزان معادل جلوگیری از انتشار بیش از ۲۲۰ هزار تن دیاکسیدکربن و صرفهجویی ۱۱۵ میلیون لیتر سوخت مایع است؛ اعدادی که نشان میدهد پروژه نه تنها اقتصادی بلکه زیستمحیطی نیز هست. از سوی دیگر، ایجاد صدها شغل مستقیم و غیرمستقیم در منطقهای که اقتصادش تکمحصولی است، بُعد اجتماعی و منطقهای طرح را تقویت میکند. نیروگاه مهولات میتواند به محور توسعه محلی و عامل افزایش تابآوری اقتصادی استان خراسان رضوی بدل شود.
مطالبه مردم: رفع موانع زیرساختی
محسن زنگنه، نماینده مردم تربتحیدریه، مهولات و زاوه در مجلس شورای اسلامی، در این مراسم گفت: «محصولات و خدمات گروه صنعتی گلرنگ همواره در زندگی خانوادههای ایرانی حضور داشته است. اکنون اجرای پروژه مهولات علاوه بر تأمین بخشی از نیاز برق، نقش مهمی در توسعه کسبوکار منطقه خواهد داشت.»او از وزارت نیرو و دستگاههای اجرایی خواست موانع موجود در حوزه خط انتقال و زیرساختها را برطرف کنند تا مسیر اجرای سریعتر پروژه هموار شود. سایر مسئولان استانی نیز بر اهمیت حمایت از سرمایهگذاران بخش خصوصی تأکید کردند.
آینده بدون انرژی پاک ممکن نیست
نیروگاه خورشیدی مهولات تنها یک پروژه نیست؛ نشانهای است از تغییر رویکرد بخش خصوصی بزرگ در ایران. اگر پیشتر عمده سرمایهگذاریها در صنایع مصرفی یا خدماتی متمرکز بود، امروز ورود به انرژیهای پاک نشان میدهد نگاه توسعهای در حال شکلگیری است. بخش خصوصی میتواند با سرمایه و نوآوری خود، باری از دوش دولت بردارد و همزمان منافع اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی به همراه آورد. گلرنگ با ورود به این عرصه، پیام روشنی برای سایر بنگاههای بزرگ اقتصادی دارد: آینده انرژی ایران بدون انرژیهای تجدیدپذیر قابل تصور نیست.
آغاز عملیات اجرایی نیروگاه خورشیدی ۲۰۰ مگاواتی «ثمین مهولات» را میتوان نقطه عطفی در مسیر انرژیهای پاک ایران دانست. در زمانی که ناترازی انرژی به یک بحران ملی بدل شده، این پروژه نمونهای از نقشآفرینی بخش خصوصی در توسعه پایدار است. گلرنگ با این سرمایهگذاری به دنبال ایجاد ارزش اجتماعی و زیستمحیطی است. این نیروگاه میتواند الگویی باشد برای دیگر گروههای صنعتی کشور که توسعه پایدار و امنیت انرژی ایران را مسئولیت مشترک خود بدانند.
