ماهور سنایی-رویداد امروز: با راهاندازی سامانه برخط معاملات برق در بورس انرژی ایران، فصل تازهای در شیوه خرید و فروش برق کشور آغاز شد؛ سامانهای که به گفته مسئولان، میتواند بسیاری از پیچیدگیهای اداری و خطرات اجرایی موجود در روشهای سنتی معامله انرژی را از میان بردارد و شفافیت بیشتری در بازار برق ایجاد کند.
تا پیش از این، فرآیند معامله برق در ایران نیازمند هماهنگی میان چندین نهاد اداری، ارسال درخواستها، بررسیهای دستی و صدور مجوزهای متعدد بود. با اجرای سامانه برخط، تمامی مراحل از ثبت سفارش تا تایید، تطبیق و تسویه معامله به صورت دیجیتال و در چارچوب مقررات بورس انرژی انجام میشود.
به گفته کارشناسان این حوزه، حذف واسطههای غیرضروری و ایجاد ارتباط مستقیم میان عرضهکنندگان و متقاضیان برق، باعث افزایش رقابتپذیری و شفافیت قیمتی در بازار خواهد شد. همچنین دادههای معاملاتی در سامانه ثبت و قابل پایش است، امری که زمینه تحلیل و تصمیمگیری بهتر برای سیاستگذاران را فراهم میکند.
هدف اصلی از این اقدام کاهش زمان انجام معاملات و سادهسازی مراحل تأیید و تسویه است. فعالان بازار میتوانند در هر ساعت از شبانهروز با دسترسی آنلاین به سامانه، وضعیت معاملات، قیمتها و فرصتهای خرید و فروش را رصد کنند.
راهاندازی این سامانه، یکی از گامهای مهم در مسیر «هوشمندسازی شبکه برق کشور» محسوب میشود و انتظار میرود به مرور، سایر بخشهای زنجیره برق ـ از تولید تا مصرف ـ نیز از مزایای دیجیتالسازی برخوردار شوند.
تحلیلگران حوزه انرژی معتقدند این تحول، نهتنها منجر به افزایش کارایی بورس انرژی خواهد شد، بلکه زمینه را برای جذب سرمایهگذاران جدید در بازار برق فراهم میکند. افزایش شفافیت در فرایند قیمتگذاری و حذف بروکراسیهای اداری از جمله عوامل کلیدی در جلب اعتماد بخش خصوصی عنوان شده است.
راهاندازی معاملات آنلاین برق را میتوان بخشی از برنامه جامع دولت برای توسعه بازارهای مالی در بخش انرژی دانست؛ برنامهای که هدف آن، تبدیل برق از یک کالای صرفاً مصرفی به یک دارایی قابل معامله در بازار ملی و فراملی است.
حذف روشهای سنتی خرید برق
حمیدرضا باقری ، معاون بازار برق شرکت مدیریت شبکه برق ایران – از راهاندازی سامانه برخط معاملات برق در بورس انرژی در سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی خبر داد و این اقدام را گامی مهم در جهت توسعه بازار برق در بورس انرژی، افزایش شفافیت و تسهیل فرآیندهای معاملاتی عنوان کرد.
به گفته او با راهاندازی این سامانه، روشهای سنتی ثبت سفارش و ارسال درخواست خرید برق از طریق کارگزاران حذف شده و فعالان بازار برق میتوانند بهصورت مستقیم و برخط، سفارشهای خرید و فروش برق خود را در بورس انرژی ثبت و مدیریت کنند.
وی تاکید کرد: این تحول، نقش مؤثری در کاهش بروکراسی، افزایش سرعت انجام معاملات و تسهیل دسترسی ذینفعان به بازار برق در بورس انرژی ایفا میکند. معاون بازار برق با اشاره به مزایای این سامانه افزود: یکی از اهداف اصلی راهاندازی سامانه آنلاین معاملات برق، تسهیل فرآیندهای معاملاتی و ارتقای شفافیت در بازار بورس انرژی است. شفافیت در ثبت سفارشها، فرآیندها و انجام معاملات، زمینهساز رقابت سالمتر و افزایش اعتماد فعالان بازار خواهد بود.
وی خاطرنشان کرد: در این سامانه، کلیه ذینفعان بازار بورس انرژی از جمله نیروگاهها، شرکتهای خردهفروش برق و مشترکین واجد شرایط میتوانند نسبت به خرید و فروش برق اقدام کنند. این امکان باعث تقویت تعامل مستقیم میان عرضهکنندگان و متقاضیان برق و در نهایت تعمیق بازار برق در بورس انرژی میشود.
باقری عنوان کرد: راهاندازی سامانه برخط معاملات برق، گامی مؤثر در مسیر هوشمندسازی بازار برق در بورس انرژی، افزایش کارایی معاملات و ارتقای شفافیت اقتصادی است که میتواند نقش مهمی در بهبود ساختار بازار برق کشور ایفا کند.
میزبانی از معاملات ۱۲۰ میلیون مگاوات ساعت انرژی
محمد نظیفی، مدیرعامل بورس انرژی ایران نیز در این باره گفت: برای نخستینبار معاملات برخط برق در بازار مشتقه بورس انرژی ایران عملیاتی شد؛ اقدامی که نقطه عطفی در هوشمندسازی معاملات انرژی کشور به شمار میرود.وی با اشاره به سهم بالای معاملات برق در بورس انرژی افزود: در حال حاضر از معاملات ۱۲۰ میلیون مگاواتساعت انرژی در بورس انرژی میزبانی میشود.
طبق برنامهریزی انجام شده قرار است حدود ۹۰ میلیون مگاواتساعت از کل معاملات یادشده از این پس در بستر آنلاین بورس انرژی انجام شود. مدیرعامل بورس انرژی ایران تأکید کرد: راهاندازی معاملات برخط برق با حذف دسترسیهای نامتقارن اطلاعاتی، بهینهسازی فرآیندها و افزایش کارآیی معاملات در حوزه برق همراه خواهد بود. به این ترتیب ریسکهای اجرایی که پیشتر در فرآیندهای سنتی و دستی وجود داشت، به شکل قابلتوجهی کاهش مییابد.
او گفت: این اقدام زمینه هوشمندسازی و ارتقای سطح کارایی بازار انرژی کشور در حوزه برق را فراهم کرده است. نظیفی این تحول را گامی راهبردی در اجرای بند «ب» ماده ۴۳ قانون برنامه هفتم پیشرفت دانست و اعلام کرد: طبق برنامه هفتم تحقق معاملات برخط برق از جمله تعهدات بازار سرمایه در حوزه انرژی است، بورس انرژی ایران اجرای این بخش از برنامه هفتم را در دستور کار قرار داده بود که اکنون به مرحله بهرهبرداری رسیده است.
او با بیان اینکه این دستاورد با حمایت سازمان بورس و اوراق بهادار و تلاشهای شرکت مدیریت فناوری محقق شده گفت: آغاز بهکار این سامانه با هدف افزایش سهم معاملات تحت تنظیمگری و توسعه بازار متشکل برق انجام شده و بستر لازم برای هوشمندسازی اقتصاد برق را فراهم میکند.
مدیرعامل بورس انرژی ایران تاکید کرد: در گذشته معاملات برق عمدتاً بهصورت سنتی انجام میشد و با وجود میزبانی بخش قابلتوجهی از این معاملات در بورس انرژی، ساختار دستی فرآیندها ریسکهایی را برای کارگزاران و فعالان بازار ایجاد میکرد. با رونمایی از سامانه جدید، شاهد کاهش چشمگیر ریسکهای اجرایی خواهیم بود.
نظیفی اعلام کرد: با عملیاتی شدن معاملات برخط (آنلاین)، ریسک اجرایی کارگزاران و خطای انسانی در معاملات تقریباً به صفر نزدیک میشود و این سامانه میتواند زمینه افزایش سهم بازار متشکل و توسعه اقتصاد شفاف برق را فراهم کند.
