رویداد امروز: ماجرا از آنجایی آغاز شد که شهرداری تهران با رونمایی رسمی از سامانه تاکسی اینترنتی «شهرزاد»، بار دیگر به عرصه رقابت با اسنپ و تپسی وارد شد.
این سامانه که در بستر سوپراپلیکیشن «شهرزاد» شهرداری فعالیت میکند، با وعده «شفافیت، اعتماد و امنیت» و با حضور مدیران شهری و نمایندگان صنف تاکسیرانی پایتخت، کار خود را از روز شنبه، چهارم مردادماه، آغاز کرد.
این دومین تلاش جدی مدیریت شهری برای ارایه خدمات تاکسی آنلاین پس از راهاندازی و توقف فعالیت پلتفرم «کارپینو» توسط سازمان تاکسیرانی در سالهای گذشته محسوب میشود. محسن هرمزی، معاون حملونقل شهرداری تهران، در مراسم رونمایی اعلام کرد که این اپلیکیشن با استفاده از فناوریهای بومی، ضمن کاهش ترددهای غیرضرور، فضای رقابتی سالمتری میان تاکسیهای اینترنتی ایجاد خواهد کرد.
شادی مالکی، مدیرعامل سازمان تاکسیرانی تهران، نیز «تاکسی برخط شهرزاد» را گامی مهم در جهت نظارت هوشمند و آنلاین بر عملکرد ۸۰ هزار تاکسیران پایتخت دانست. به گفته او، با این سامانه، اطلاعات سفر از لحظه شروع ثبت شده و امکان پایش دقیق فعالیت رانندگان فراهم میشود.
یکی از تفاوتهای اصلی این پلتفرم، پایبندی کامل به نرخهای مصوب شورای شهر و دریافت نکردن کارمزد (یا دریافت مبلغی ناچیز) از رانندگان است که با استقبال بیش از ۵۰ هزار راننده برای ثبتنام اولیه مواجه شده است. به گفته مالکی، روزانه ۳.۵ میلیون سفر توسط تاکسیها در تهران انجام میشود که ۱۸ درصد از حملونقل درونشهری را شامل میشود.
همزمان با راهاندازی این سامانه، اعلام شد که در کمتر از دو هفته آینده، نخستین ناوگان تاکسیهای برقی شاسیبلند با پیمایش ۵۰۰ کیلومتر با هر بار شارژ، وارد خیابانهای تهران خواهند شد. مالکی در این خصوص افزود که زیرساختهای لازم با بیش از ۲۰۰ نازل شارژ سریع در پایتخت فراهم شده است.
همچنین برای حمایت از رانندگان، وام یک میلیارد و دویست میلیون تومانی بدون کارمزد و یک وام مکمل ۳۵۰ میلیون تومانی از طریق بانک شهر برای خرید این خودروها در نظر گرفته شده است. مدیرعامل سازمان تاکسیرانی تاکید کرد که شهرداری قصد رقابت حذفی با پلتفرمهای موجود مانند اسنپ و تپسی را ندارد و هدف اصلی، «همافزایی برای خدمت به مردم» است.
با این حال، اولویت فعالیت رانندگان تاکسی با پلتفرم شهرداری خواهد بود.در فازهای بعدی این طرح، خدمات ویژهای مانند «تاکسی بانوان»، «تاکسی کودک» و «تاکسی سالمند» نیز به سامانه اضافه خواهد شد تا پاسخگوی نیازهای اقشار مختلف جامعه باشد.
احمد خورشیدی، مدیر سامانه شهرزاد، نیز با اشاره به فعالیت ۶ هزار راننده در کمتر از ۲۴ ساعت اولیه، اعلام کرد که این پلتفرم بخشی از یک «سوپراپلیکیشن» بزرگتر است که ۲۵ سرویس مختلف شهری را بهصورت یکپارچه به شهروندان ارایه میدهد.
اتهام زنی در روز روشن
مهدی چمران رئیس شورای شهر تهران چند روز پیش گفت: «قرار بود استفاده از تاکسی اینترنتی شهرداری برای همه امکانپذیر باشد، امیدواریم طبق وعدهای که دادهاند سر قولشان بمانند و به همه این خدمت را برسانند… من با فعالیت تاکسی اینترنتی شهرداری به خاطر امنیتی که به وجود میآورد و همچنين به دلیل شناخت و شناسایی رانندهها موافق هستم و به عقیده من سامانههای دیگر اصلاً غیرقانونی هستند و از هیچ جا اجازه ندارند…».
رئیس اتاق اصناف ایران، در پاسخ به اظهار نظر اخیر رئیس شورای شهر تهران در خصوص نحوه فعالیت تاکسیهای اینترنتی و عدم نظارت بر فعالیت آنها گفت: شهرداری با ورود به این حوزه به بهانه ساماندهی تاکسیهای اینترنتی عملا وارد رقابت با بخش خصوصی شده و این امر به خودی خود ناقض تعداد زیادی از قواعد قانونی کشور است.
قاسم نودهفراهانی اظهار داشت: اظهارنظرهای کارشناسی به ویژه از سوی مسئولان باید مبتنی بر قانون باشد و ارائه عقاید شخصی به جای متون قانونی باعث التهاب جامعه میشود؛ روشن است که یگانه مرجع ارائه کننده مجوز به کسبوکارهای صنفی، طبق مواد، ۲، ۱۲ و ۸۷ قانون نظام صنفی اتحادیهها هستند که تنها مرجع ذیصلاح برای ارائه مجوز از جمله در خصوص سامانههای حمل و نقل هوشمند مسافر محسوب میشوند.
وی افزود: طبق قانون نظام صنفی، ورود هر نهادی – حتی شهرداری و سایر نهادها و موسسات عمومی غیردولتی – بدون کسب این مجوز به بنگاهداری و ایجاد کسب و کار در این زمینه غیرقانونی است. به گفته وی، شهرداری در جایگاه یک نهاد عمومی اجازه رقابت با بخش خصوصی را ندارد و راهاندازی تاکسی اینترنتی اختصاصی از سوی شهرداری تهران، عملاً شهرداری را رقیب بخش خصوصی قرار میدهد.
این امر علاوه بر مغایرت با روح سیاستهای کلی اصل ۴۴ قانون اساسی، مغایر صریح بند (پ) ماده ۱۰ قانون جهش تولید دانش بنیان نیز است که مطابق آن اقدامات موسسات عمومی غیردولتی از جمله شهرداری نباید موجب رقابت با شرکتهای دانشبنیان شود.
رئیس اتاق اصناف ایران با اشاره به صحبتهای رئیس شورای شهر تهران مبنی بر غیرقانونی بودن ۲ پلتفرم تاکسی اینترنتی فعال در کشور این ادعا را خلاف واقع دانست و تأکید کرد: سازمانها و نهادهای عمومی و دولتی نباید بهصورت سلیقهای و برخلاف قانون عمل کنند و بخش خصوصی که با تمام مشکلات اقتصادی دست و پنجه نرم میکند را تحت فشار قرار دهند. بیتردید اتاق اصناف ایران و اتحادیه کسبوکارهای مجازی به جدیت پیگیر این موضوع خواهند شد.
القای حس امنیتزدایی از سامانههای موجود آسیب زا است
نوده فراهانی تصریح کرد: قرار گرفتن شهرداری در جایگاه نظارت بر حمل و نقل شهری، به هیچ وجه به معنی وجود مجوز فعالیت آن مجموعه به عنوان یک کسب و کار در کنار کسب و کارهای حمل و نقل هوشمند مسافر نیست و فعالیت ناظر به عنوان یک کسب و کار، مصداق بارز و تمام و کمال تعارض منافع برای شهرداری است که هرگز نباید رخ دهد.
امری که به رغم مخالفت عمده مراجع سیاستگذار و تصمیمگیر در دولت و تذکرات مکرر فعالان بخش خصوصی از جمله اتاق اصناف ایران متاسفانه با سکوت و همراهی بخشی از بدنه دولت در حال پیشبرد و تبدیل به رویه تثبیت شده در کشور است.
وی خاطرنشان کرد: آن چه در مصاحبه رئیس شورای شهر تهران، محل ابهام و سوال جدی است، القای حس امنیتزدایی از سامانههای موجود و بزرگ حمل و نقل هوشمند است؛ این در حالی است که حتما لازم است مردم بدانند عالیترین سطح همکاری و تمهید در زمینه نظارت مستمر در جذب رانندگان از سوی این سامانه ها با مراجع نظارتی به ویژه با فرماندهی انتظامی کشور برقرار است و نادیده انگاشتن این امر و ایجاد حسی ناامنی بیشک در مسیری مغایر با مسیر ترسیم شده کشور در راستای «حمایت از سرمایه گذاری برای تولید» و تشویق فعالان بخش خصوصی خواهد بود.
