ایران‌نماچهره‌هانو

سد تحریم‌ها پیش روی کارآفرینان

گفتگو با هادی حق‌شناس، سیاست‌مدار و اقتصاددان

نقش سیاست‌گذار در حمایت پایدار از نوآوری و کاهش موانع نهادی برای استمرار نقش‌آفرینی کارآفرینان در بازار کار حیاتی است

مریم موحدی نژاد – رویداد امروز: در شرایط اقتصادی موجود، کارآفرینی یکی از مهم‌ترین راهکارهایی است که می‌تواند در راستای سیاست‌های برنامه‌های توسعه کشور، باتکیه‌بر سرمایه عظیم نیروی انسانی متخصص و متعهد، اهداف توسعه‌ای را پوشش دهد. نقش سیاست‌گذار در حمایت پایدار از نوآوری و کاهش موانع نهادی برای استمرار نقش‌آفرینی کارآفرینان در بازار کار حیاتی است .کارآفرینی از محرک‌های مهم اشتغال‌زایی پایدار و کیفی محسوب می‌شود که با حمایت‌های مناسب و رفع موانع موجود می‌تواند سهم بیشتری در اقتصاد داشته باشد. رویداد امروز برای بررسی مسئله اقتصاد کارآفرینی با دکتر هادی حق‌شناس اقتصاددان و سیاستمدار گفتگو کرده که در ادامه می‌خوانید:

*باتوجه‌به اهمیت اقتصاد کارآفرینی به نظرشما تا چه اندازه نیاز به کارآفرینی بخش خصوصی و جود دارد؟اقتصاد بر مبنای کارآفرینی است؛ اقتصادی که مبنای آن کارآفرینی نباشد در کوتاه‌مدت می‌تواند از سرمایه و نیروی کار خود استفاده کند شاید که تولید انجام شود. ما در عصری زندگی می‌کنیم که صرفاً نیاز جامعه تنها به ترکیبی از نیروی انسانی و سرمایه نیست؛ بلکه این سرمایه و نیروی انسانی هستند که باید توسط کارآفرین با نوآوری و ابتکار ترکیبات جدیدی از کالا و خدمت تولید کنند تا بتوانند رضایتمندی مصرف‌کننده را فراهم سازند. به‌عنوان‌مثال آیا اکنون مردم ایران یا جهان می‌توانند ماشین‌هایی که ۵۰ سال پیش‌تولید شده را استفاده کنند؛ قطعاً چنین نخواهد بود؛ زیرا هرچه زمان می‌گذرد، تمایل و ذائقه مصرف‌کنندگان هم تغییر می‌کند حتی در یک رستوران مردم هم تمایل دارند که تنوع غذایی داشته باشند وقتی تنوع کالا به دلیل تغییر ذائقهٔ مصرف کننده اجتناب ناپذیر است؛ دراینجاست که به کارآفرین نیاز است. کارآفرینی که بتواند با تنوع تولیدی به ذائقه و رضایت مصرف کننده پاسخ دهد و کار هم بیافریند. وقتی مطرح می‌شود که کار بیافریند این جمله نیاز به تفسیر دارد به این معناکه خروجی این کارآفرینی تنوع تولید در کالا و خدمات می‌شود اما اتفاق مهم دیگر آن این است که اشتغالزایی ماندگار ایجاد می‌کند. آنچه که اکنون نیاز اقتصادایران است هم اشتغال آفرینی و هم تنوع در تولید کالا و خدمات است؛ در این شرایط کارآفرین می‌تواند به ترتیب این دو مورد را به سر انجام رساند، اما طبیعی است که کارآفرین یک طرف ماجراست و طرف دیگر آن دولت و دستگاه‌های اجرای و سیاست‌گذار قراردارند که باید بستر این کار را فراهم کنند.

گفتگو با هادی حق‌شناس، سیاست‌مدار و اقتصاددان

*به نظرشما نقش سیاست‌گذاران در حمایت پایدار از نوآوری و کاهش موانع برای استمرار کارآفرینی چیست؟اگر دولت‌ها بستر مناسبی فراهم کنند حتماً کارآفرین وجوددارد همچنان که در کشورهای مختلف دنیا ،اکنون این کارآفرینان هستند که منشا تولید کالا و خدمات متنوع در جهان شده‌اند. در ایران هم قطعاً کارآفرین وجوددارداما شرط اینکه این کارآفرینان شروع به کار کنند این است که بستر آن فراهم شود زیرا بستر کسب و کار دو سمت دارد یک سمت آن قوانین و مقرارت و آیین‌نامه‌هاست که سیاستگذاری نام دارد و سمت دیگرآن اجرای سیاست‌هاست که دولت مجری این سیاست‌هاست تا زمینه فعالیت کارآفرینان مهیا شود.* کارآفرینان می‌تواند چه نقشی در افزایش رشد و توسعه اقتصادی و رفاه اجتماعی ایفا کند؟کارآفرین مبتکر افزایش و حفظ اشتغال و افزایش تولید است در جامعه‌ای که اشتغال رشد می‌کند از یک سو نرخ بیکاری روند کاهشی به خود می‌گیرد و از سوی دیگر در اقتصادی که تولید کالا روند صعودی به خود گرفته این به معنای افزایش عرضه کالا است، افزایش عرضه‌ای که کاهش تورم را به همراه دارد. بنابراین در اقتصادی که تورم روند کاهشی و اشتغال روند افزایشی دارد دراین اقتصاد رفاه خلق خواهدشد. اگر افرادی که تمایل به کار دارند؛ سرکار بروند و همه کسانی که سرکار رفته‌اند، دستمزد دریافتشان دستمزد کافی برای خرید کالا باشد این افراد حتماً؛ ازدواج می‌کنند و به سراغ تامین مسکن خواهندرفت و این شرایط موجب رضایتمندی و افزایش رفاه افراد خواهد شد اما منشا همه این اتفاقات چیست؟ درواقع کارآفرینی کارآفرینان است.

*چه موانع و چالش‌هایی پیش روی کارآفرینان در اقتصاد کشور وجوددارد؟

عمده‌ترین چالش‌هایی که کارآفرینان با آن مواجه هستند؛ موضوع تحریم‌هاست. تحریم‌ها اجازه نمی‌دهد که کارآفرینان برنامه‌های میان مدت و بلندمدت خود را اجرا کنند. مساله دیگر نوسانات نرخ ارز است که ثبات سرمایه‌گذاری را اخذ کرده و سومین چالش هم وجود تورم دورقمی بلندمدت در اقتصاد ایران است. درنتیجه مجموع این موارد منجر به این شده است که کارآفرین نتواند برنامه بلند مدتی داشته باشد مگر اینکه بخواهد ریسک کند که ریسک هم هزینه سرمایه‌گذاری را افزایش می‌دهد.

*باوجود این شرایط راهکار برون رفت از این وضعیت چیست؟

دولت باید بتواند یک فضای امن ایجاد کند که اگر می‌تواند تحریم‌ها را لغو کند. از سوی دیگر سیاستی اتخاذ کند که ثبات در بازار ارز ایجاد و اقتصاد قابل پیش بینی باشد، در این وضعیت فضا برای فعالیت کارآفرین بهتر خواهد شد.

* نوسانات نرخ ارز تا چه اندازه به این مشاغل را تحت تاثیر قرار می‌دهد؟

برای سرمایه‌گذار نوسانات نرخ ارز بزرگ‌ترین چالش است از این منظر که نمی‌تواند میزان درآمد و هزینه‌های خود را پیش بینی کند. اقدام مهمی که دولت می‌تواند در شرایط موجود انجام دهد این است که به سمت تک نرخی کردن ارز حرکت کند زیرا تک نرخی کردن ارز به فعالین اقتصادی کمک می‌کند تا با مشکلات کمتری مواجه شوند. مهم‌ترین مشکل ما این است که تاکنون نتوانسته‌ایم یکسان‌سازی نرخ ارز را اجرا کنیم. افرادی که کالا صادر می‌کنند با چندین نرخ ارز مواجه اند این چند نرخی بودن مشکل اساسی است که کارآفرینان با آن درگیر هستند.

برای سرمایه‌گذار نوسانات نرخ ارز بزرگ‌ترین چالش است از این منظر که نمی‌تواند میزان درآمد و هزینه‌های خود را پیش بینی کند.

*توسعه کارآفرینی می‌تواند راهکار برون رفت از وابستگی به نفت باشد؟

تردیدی در این زمینه وجودندارد هرچقدر به کارآفرینان در افزایش صادرات غیرنفتی کمک شود دو اتفاق مهم خواهد افتاد. نخست نیاز ما به ارز نفت در تجارت کم می‌شود همچنین در داخل کشور هم مالیاتی که پرداخت می‌شود نیاز ما را به درآمدهای نفتی کم‌رنگ‌تر خواهدکرد. در سالهای اخیر سهم نفت در اقتصاد ایران کم و سهم مالیات بیشترشده است. اما نکته کلیدی این است که چون تحت فشار تحریم‌ها بوده‌ایم این اتفاق رخ داده اگر تحریم‌ها لغو شود این نگرانی وجوددارد که باردیگر اقتصاد کاملاً نفتی شود اگر چنین اتفاقی نیفتد ساختار اقتصاد ایران باید به گونه‌ای تغییر کند که اقتصاد کشورمان به معنای واقعی کلمه در جهت اقتصادمالیات محور حرکت کند برای اینکه این اتفاق بیفتد باید به بخش خصوصی توجه بیشتری شود البته اهمیت دادن به این بخش به مفهوم این نیست که ما به سرمایه‌دار بها داده‌ایم بلکه ما به سرمایه‌گذار اهمیت داده‌ایم تا زمانی که ما دو واژه سرمایه‌دار و سرمایه‌گذار را به درستی از یکدیگر تفکیک نکنیم این مسائل و مشکلات با ما همراه خواهد بود.

 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا