رویداد امروز: تیمی از محققان یک شرکت دانشبنیان ایرانی با بومیسازی تولید نانوسیلیکا در چهار گرید تخصصی، تحولی بزرگ در صنایع لاستیک، رنگ و کشاورزی رقم زدهاند؛ اقدامی که نه تنها کیفیت محصولات داخلی را ارتقا داده، بلکه سالانه از خروج میلیونها دلار ارز جلوگیری میکند.
در سالهای اخیر، صنعت ایران شاهد رشد قابلتوجهی در زمینه توسعه فناوریهای نوین و بومیسازی محصولات راهبردی بوده است. یکی از نمونههای موفق این مسیر، پروژه تولید نانوسیلیکا توسط شرکت دانشبنیان «فراز پویان فدک» است؛ شرکتی که با بهرهگیری از تخصص داخلی، موفق به بومیسازی گریدهای مختلف نانوسیلیکا شده و سالانه صرفهجویی ارزی قابلتوجهی را برای کشور رقم زده است.
این شرکت با هدف کاهش وابستگی به واردات، ارتقای کیفیت لاستیکهای تولید داخل و بهبود عملکرد رنگهای ساختمانی، تولید نانوسیلیکا در چهار گرید مختلف را آغاز کرده است. به گفته مدیرعامل شرکت، حمیده کلاهدوزان، این محصول توانسته است جایگزینی مناسب برای دوده در صنعت لاستیک باشد.
دوده، اگرچه مادهای پرکاربرد در تولید لاستیک است، اما در زمان بازیافت موجب آلودگیهای زیستمحیطی جدی میشود. در مقابل، نانوسیلیکا علاوه بر سازگاری بیشتر با محیط زیست، باعث چسبندگی بهتر اجزای لاستیک و عملکرد مطلوبتر در تعامل با سطح جاده میشود.
تولد یک ایده از دل ستاد نانو
کلاهدوزان در خصوص شکلگیری این پروژه گفت: ایده اولیه، تولید گریدهای سیلیکا و نانوسیلیکا برای صنعت رنگ بود که ابتدا به عنوان یک طرح نوآورانه در ستاد توسعه فناوری نانو مطرح شد. با استقبال بازار و تأیید کارایی این محصول، شرکت ما به عنوان یکی از زیرمجموعههای گروه دانشبنیان فدک در سال ۱۳۹۹ بهطور رسمی تأسیس شد.
گرچه نقطه آغاز فعالیت «فراز پویان فدک» صنعت رنگ بود، اما بهتدریج حوزههای کاربردی این محصول گسترش یافت. امروز نانوسیلیکاهای تولیدی این شرکت در صنایع مختلف از جمله لاستیکسازی، پلیمر، کشاورزی و پوششهای صنعتی استفاده میشوند. بهویژه در صنعت رنگ، نانوسیلیکا به عنوان ماده ماتکننده، عامل غلظتدهنده و ضد تهنشینی نقش مهمی ایفا میکند.
کیفیتی همسطح اروپا، قیمتی ایرانی
به گفته مدیرعامل شرکت، بخش قابلتوجهی از گریدهای ماتکننده سیلیکا تاکنون از کشورهای اروپایی، اسپانیا و چین وارد میشد. اما نانوسیلیکای ایرانی اکنون با همان کیفیت، اما قیمت مناسبتر و خدمات فنی بهتر در دسترس مشتریان داخلی قرار گرفته است. کلاهدوزان تأکید کرد: مزیت ما نسبت به نمونههای خارجی، علاوه بر کیفیت رقابتی، امکان خرید با حجم کم، پشتیبانی فنی فعال و دسترسی سریع است.
صرفهجویی ارزی قابلتوجه
یکی از دستاوردهای مهم این پروژه، صرفهجویی ارزی سالانه حدود دو و نیم میلیون دلار است؛ مبلغی که پیشتر صرف واردات نمونههای مشابه میشد. اکنون با تولید داخلی این گریدها، این سرمایه میتواند در دیگر بخشهای صنعتی کشور به کار گرفته شود.
شرکت «فراز پویان فدک» برای توسعه خط تولید و افزایش ظرفیت، از تسهیلات صندوق نوآوری و شکوفایی بهرهمند شده است. مدیرعامل شرکت در این خصوص گفت: در ابتدای راهاندازی، توان تأمین کامل بازار را نداشتیم، اما با کمک تسهیلات صندوق، موفق به تولید دو گرید مهم، یعنی ماتکننده و آبگریز شدیم و خط تولید جدیدی را در شهرک صنعتی شرق اصفهان راهاندازی کردیم.
این خط تولید که در آذرماه ۱۴۰۳ به بهرهبرداری رسید، ظرفیت شرکت را چهار برابر کرده و در حال حاضر بهطور کامل فعال است.پروژه بومیسازی نانوسیلیکا نهتنها نقطه قوتی برای صنعت کشور در مسیر خودکفایی فناورانه به شمار میآید، بلکه الگویی موفق از پیوند ایدههای علمی با بازار و اقتصاد دانشبنیان است.
«فراز پویان فدک» اکنون نهتنها تولیدکننده یک محصول، بلکه مبدع راهحلهایی نوآورانه برای چالشهای صنعتی و زیستمحیطی کشور بهشمار میرود.
